ChatGPT ile web sitesi yapılır mı? Denedik

"ChatGPT'ye söyle, siteni yapsın" cümlesi son iki yılın en çok tekrarlanan tavsiyesi. Bir site kurucu şirketi olarak bizim buna "hayır, olmaz" dememizi beklersiniz. Ama olmuyor değil — oluyor. Mesele neyin olduğu ve tam olarak nerede durduğu. Dürüstçe bakalım.

Neden bu kadar çok konuşuluyor?

Sorunun bu kadar yaygın olmasının bir sebebi var: sosyal medyada dolaşan "5 dakikada ChatGPT ile site kurdum" videoları. O videolar yalan söylemiyor — gerçekten kuruyorlar. Ama videonun bittiği yerde işin başladığını göstermiyorlar: alan adı yok, görseller yer tutucu, form çalışmıyor ve o site hiçbir yerde yayında değil.

Bu yüzden soruyu ciddiye alalım ve sonuna kadar götürelim. Aşağıdakiler tek bir denemenin değil, aracın yapısından gelen sınırların anlatımı.

Kısa cevap

Evet, ChatGPT size çalışan bir web sayfası verir. Tek dosya, açılıyor, güzel de görünebiliyor. Hayır, bu bir işletme sitesi değil — çünkü web sitesi dosya değil, yaşayan bir şey: bir adreste durması, güncellenmesi, bulunması ve altı ay sonra hâlâ çalışıyor olması gerekiyor. Sohbet penceresi bunların hiçbirini yapmıyor.

ChatGPT'nin gerçekten iyi yaptığı

Hakkını verelim, bu liste ciddi:

• Tek sayfalık bir açılış sayfasının HTML ve CSS'ini dakikalar içinde yazar
• Metinlerinizi yazar; boş sayfa sorununu tamamen çözer
• Bir bileşenin nasıl yapıldığını öğretir — öğrenmek için mükemmel
• Var olan kodunuzdaki hatayı bulur ve açıklar
• Fikir aşamasında hızlı prototip çıkarır, müşteriye "böyle bir şey" gösterirsiniz

Bunlar küçük şeyler değil. Bir tasarımcının haftalık işinin ciddi bir kısmı bu listede. Sorun ChatGPT'nin yapabildiklerinde değil, sonrasında başlıyor.

Duvara tosladığı yerler

Tek dosyadan fazlası

İlk sayfa harika çıkar. İkinci sayfayı isteyince menü biraz farklı olur. Üçüncüde buton rengi kayar. Beşinci sayfada geri dönüp "hepsinde aynı üst menü olsun" dersiniz ve iş bir yamalı bohçaya döner. Sebep basit: sohbet penceresi bir proje değil, bir konuşma. Her istek biraz farklı bir dünyada başlıyor.

Görseller

Kod "buraya bir görsel gelecek" der ama görsel gelmez. Görsel üretimi ayrı bir iş, boyutlandırma ayrı, optimize etme ayrı. Sitenizin yavaş olmasının bir numaralı sebebi de tam burada doğuyor: 4 MB'lık bir kahraman görseli.

Yayına alma

Elinizde bir dosya var. Şimdi ne olacak? Alan adı almanız, barındırma seçmeniz, DNS ayarlamanız, SSL sertifikası kurmanız gerekiyor. ChatGPT bunları size anlatır — ama yapmaz. "Beş dakikada site" hikâyesi genelde tam bu noktada, üçüncü saatte biter.

İkinci gün sorunu

En büyüğü bu. Üç ay sonra telefon numaranız değişti. Sohbet geçmişini bulup "şunu değiştir" diyeceksiniz; model o siteyi hatırlamıyor, siz de hangi dosyanın canlıda olduğunu tam bilmiyorsunuz. Yeni bir sürüm üretir, siz onu sunucuya yüklemeye çalışırsınız, bir şey bozulur. Web sitesi kurmak bir gün sürer; bir web sitesine sahip olmak yıllar sürer — ve o kısım sohbet penceresinde yok.

Görünmeyen teknik kısım

İsterseniz sorun: canonical etiketi, Open Graph, sitemap.xml, robots, schema.org verisi, mobil kırılma noktaları. Hepsini yazar. Ama istemeniz gerekir — yani neyi isteyeceğinizi zaten biliyor olmanız gerekir. Bilmiyorsanız o alanlar sessizce boş kalır ve siteniz Google'da görünmez. Kimse size eksik olduğunu söylemez.

Bu, yapay zeka araçlarının genel bir özelliği: sorduğunuz soruyu cevaplar, sormadığınızı hatırlatmaz. Bir şablon, unutulamayacak şeyleri unutulamaz hale getirir; sohbet penceresi ise sizin bilginize güvenir. Kod bilen bir tasarımcı için bu sorun değil. Sitesini kendi kuran bir kuaför için ise fark, Google'da var olmakla olmamak arasındaki fark.

Erişilebilirlik ve mobil

Çıkan kod masaüstünde iyi görünür. Telefonda ise taşan bir buton, tıklanamayacak kadar küçük bir bağlantı veya klavyeyle gezilemeyen bir form bulma ihtimaliniz yüksek — çünkü model çıktısını test etmiyor, sadece üretiyor. Sonucu görmeden yazan bir tasarımcı gibi düşünün: yetenekli ama kör.

Aynı işi ikinci kez yapmak

Bir müşteriye site kurdunuz, ertesi hafta benzerini başkasına kuracaksınız. Sohbet geçmişini açıp aynı istekleri tekrar yazarsınız ve farklı bir sonuç alırsınız — çünkü her üretim yeni bir kumar. Ölçeklenebilir bir iş akışı kurmaya çalışan tasarımcı için bu, hız kazancını yiyen sessiz bir maliyet.

ChatGPT web sayfası yapar; web sitesi yapmaz. Aradaki fark tek bir kelime değil — alan adı, barındırma, bakım ve altı ay sonrasıdır.

Denediğimizde ne oldu?

Somut bir örnek üzerinden gidelim: "Aydın'da bir veteriner kliniği için site yap" isteği. İlk çıktı beklediğinizden iyi — düzgün bir kahraman bölümü, hizmet kartları, iletişim formu, hepsi tek dosyada ve makul görünüyor. Bu noktada insanların "site kurmak bu kadar kolaymış" demesi anlaşılır.

Sonra gerçek işler başlıyor. "Ekip sayfası ekle" diyorsunuz: ikinci dosya geliyor, ama üst menü ilkinden biraz farklı. "Logo ekle" diyorsunuz: logo yok, yer tutucu var. "Randevu formu çalışsın" diyorsunuz: form var ama gönderdiğinde hiçbir yere gitmiyor — arka uç yok. "Yayına al" diyorsunuz: size adım adım anlatıyor, ama yapmıyor.

Yani ilk yüzde seksen gerçekten hızlı geliyor. Kalan yüzde yirmi — tutarlılık, görseller, çalışan form, yayın, alan adı — işin tamamı kadar sürüyor. Yazılımda buna eskiden beri "son yüzde yirmi" denir ve web sitesinde de kural bozulmuyor.

"Ama ben kod biliyorum"

Kod bilen bir tasarımcıysanız yukarıdaki engellerin çoğu sizin için engel değil. Çıkan dosyayı alır, projenize yerleştirir, eksikleri tamamlar, yayına alırsınız. ChatGPT sizin için gerçek bir hızlandırıcı — ve bu yazı size "kullanma" demiyor.

Ama bir hesap yapın: o dosyayı kullanılabilir hale getirmek, yayına almak ve altı ay sonra güncellemek toplam kaç saatinizi alıyor? Bu, projede bir kez değil her projede tekrar eden bir maliyet. Hacimle çalışan bir tasarımcı için asıl soru "yapabilir miyim" değil — "bunu her müşteride tekrar yapmak istiyor muyum?"

Kimin için yeterli?

Gerçekten yeterli olduğu durumlar var ve bunları saklamanın anlamı yok:

• Tek sayfalık kişisel bir sayfa, güncellenmeyecekse
• Bir fikri test etmek için hızlı prototip
• Öğrenme: kodun nasıl çalıştığını anlamak
• Zaten kod bilen ve yayın sürecini kendi halledecek biri için hızlandırıcı

Bu listede değilseniz — yani müşteri işi teslim ediyorsanız veya işletmenizin sitesi güncellenecekse — ChatGPT bir başlangıç aracı, varış noktası değil.

Tasarımcı için asıl kullanım

Buraya kadar okuyup "demek ki kullanmayacağım" sonucunu çıkarmayın — yanlış sonuç olur. ChatGPT'yi bir site kurucu olarak kullanmak zayıf; bir yardımcı olarak kullanmak güçlü. Fark, ondan ne beklediğinizde.

• Müşteri metinlerinin ilk taslağı — boş sayfa problemi tamamen çözülüyor
• Bilmediğiniz bir CSS özelliğini beş dakikada öğrenmek
• Hata mesajını yapıştırıp ne olduğunu anlamak
• Müşteriye gönderilecek zor bir e-postayı yumuşatmak
• Bir fikrin nasıl görüneceğini hızlıca göstermek

Bu listede haftada birkaç saat var. Onu "site kurucu" rolüne zorlamak ise sizi hayal kırıklığına götürür — çekiçle vida çakmak gibi, sorun çekiçte değil.

Asıl fark: sohbet mi, araç mı?

Karşılaştırma "ChatGPT vs Site4.ai" değil aslında. Karşılaştırma şu: genel amaçlı bir sohbet ile tek bir işi baştan sona yapan bir araç arasında. Bizim yaptığımız iş, aynı modeli daha akıllı kullanmak değil; modelin etrafına eksik olan her şeyi koymak — insan tasarımcıların kurguladığı şablon, barındırma, alan adı bağlama, sürüm geçmişi, teknik SEO'nun varsayılan gelmesi.

İronik bir not: biz de motorumuzda dil modelleri çalıştırıyoruz. Yani fark modelin zekasında değil. Fark, o zekanın boş bir sayfada mı yoksa kanıtlanmış bir iskeletin üstünde mi çalıştığında ve etrafında bir sitenin gerçekten yaşaması için gereken şeylerin olup olmadığında.

Müşteriniz denerse ne olur?

Er ya da geç bir müşteri "ben ChatGPT'ye yaptırırım" diyecek. Panik yapmayın ve caydırmaya da çalışmayın — caydırmaya çalışan taraf, savunmada görünür.

Genelde iki sonuçtan biri çıkar. Ya bir hafta uğraşıp yayına alamaz, size geri döner ve bu sefer değerinizi anlamış olarak döner. Ya da başarır — o zaman da o müşteri zaten sizin müşteriniz değildi, en düşük bütçeli ve en çok vakit alan işi kaybetmiş olursunuz. İki senaryo da sizin lehinize.

Özetle: ChatGPT ile web sayfası yapılır, hem de iyisi. Ama yayına alınmış, bulunabilen, altı ay sonra hâlâ güncellenebilen bir web sitesi ayrı bir şey. Birincisi bir öğleden sonranın işi; ikincisi bir araç gerektiriyor.